Tá áthas ar Chorrib Beo, i gcomhar le músaem chathair na Gaillimhe, sonraí an séú cainte sa tsraith cainteanna Músaeim a fhógairt. Bí linn Dé Céadaoin, an 30 Iúil, ag 1:00 i.n. i Músaem Chathair na Gaillimhe le haghaidh cainte spreagúil le Eugene Jordan dar teideal: “Machu Picchu na hÉireann”, ag iniúchadh Ré Órga na mainistreach Éireannach in Éirinn a chruthaigh Oileán na Naomh agus na Scoláirí. Molaimid duit áit a chur in áirithe ar Eventbrite .

Tá oidhreacht chultúrtha na hÉireann, a cruthaíodh le linn a Ré Órga, i measc na ngnóthachtálacha is suntasaí i measc na meánaoiseanna luatha san Eoraip. Sa tréimhse seo, a shíneadh ón 6ú haois go dtí an 12ú haois, bhí borradh faoi mhainistir, foghlaim agus táirgeadh ealaíonta na hÉireann go dtí an pointe gur tugadh Insula Sanctorum et Doctorum—Oileán na Naomh agus na Scoláirí—ar Éirinn. Ach inniu, níl go leor de na lonnaíochtaí mainistreacha agus na fothracha atá fágtha—cé go bhfuil siad faoi chosaint agus faoi chothú oifigiúil ar an leibhéal náisiúnta—ag baint leasa as an aitheantas domhanda aontaitheach atá ag UNESCO mar Oidhreacht Dhomhanda. Nuair a dhéantar comparáid idir suíomhanna cáiliúla ar nós Machu Picchu i Peiriú, is léir go bhfuil fothracha mainistreacha na hÉireann tuillte ag ardú go dtí an stádas céanna le chéile.

Is furasta an tionchar mór a bhí ag scoláirí meánaoiseacha na hÉireann ar an mBreatain agus ar mhór-roinn na hEorpa a mheas faoina luach – oidhreacht a bhíonn i bhfolach go minic ach atá fós le feiceáil ar fud na hEorpa san ealaín, i leabharlanna, agus fiú i mbratacha.

Ní hamháin gur thug misinéirí léannta na hÉireann leo díograis reiligiúnach ach traidisiún láidir teagaisc mhorálta agus oideachais chomh maith. I measc a gcuid ranníocaíochtaí ba shuntasaí bhí na “scátháin do phrionsaí” (specula principum), treoirleabhair a ceapadh chun rialóirí a mhúineadh conas rialú go fíréanta. Chuir scoláirí Éireannacha oideachas ar go leor de phrionsaí na hEorpa, ag cruthú idéalacha ríogachta a mbeadh macalla acu ar feadh na gcéadta bliain.

Ar ndóigh, tá sé tábhachtach gan áibhéil a dhéanamh. Ní múinteoirí Éireannacha amháin a bhí mar oideachasóirí i saol na Críostaíochta meánaoiseach; bhí róil ríthábhachtacha ag scoláirí Angla-Shacsanacha, Iodálacha, Francacha agus Spáinneacha freisin maidir le heolas a chaomhnú agus a tharchur. Ach i measc na ndaoine sin go léir, sheas na hÉireannaigh amach as a dtionscnamh luath maidir le scoileanna agus mainistreacha a bhunú thar lear, a gcáil mar threoraithe morálta agus intleachtúla diana, agus a ról in athbhunú na foghlama clasaiceach i réigiúin inar cuireadh deireadh leis beagnach.

Cé nár smachtaigh siad riamh oideachas na hEorpa go hiomlán, bhí tionchar díréireach acu i gcomparáid le daonra beag agus iargúltacht gheografach na hÉireann. Níl aon áit eile a bhfuil sé seo níos soiléire ná i gConnacht, áit a raibh scoláirí a fuair oideachas ar oileáin mhainistreacha Loch Coirib i gceannas ar an mbláthú intleachtúil seo. As na tearmainn iargúlta seo tháinig smaointeoirí chun cinn a bhfuil a dtionchar ar fhoghlaim agus ar chultúr polaitiúil na hEorpa fós soiléir go dtí an lá atá inniu ann.

Tá siombail bheoga amháin den tionchar seo le fáil i mbratach nua-aimseartha Chonnacht. Tagann a dearadh suntasach—iolar ar thaobh amháin agus lámh ag luascadh claímh ar an taobh eile—ó armas Mhainistir Naomh Séamas i Regensburg na Gearmáine, fondúireacht mhainistir a bhunaigh manaigh Éireannacha san 11ú haois. Ní raibh an t-iolar féin ach ornáid: ba é siombal Impireacht Naofa Rómhánach é, rud a léirigh cosaint impiriúil phribhléideach na Mainistreach agus a ról mór le rá mar ionad ilchríochach foghlama na hÉireann.

Sa lá atá inniu ann, tá an t-iolar heraldach seo fós ag eitilt os cionn bratach chúige Chonnacht, meabhrúchán nach raibh Éire mheánaoiseach chomh scoite ná chomh hoileánach riamh agus a shamhlaigh glúnta ina dhiaidh sin. Ní hamháin gur chabhraigh diaspóra manach na hÉireann le saol spioradálta agus polaitiúil na hEorpa a mhúnlú ach d’fhág sé rianta le feiceáil dá huaillmhianta intleachtúla a mhaireann go dtí an lá atá inniu ann.

Léireoidh an chaint na naisc shaibhre idir Éirinn mheánaoiseach, an Bhreatain agus ilchríoch na hEorpa, ag tabhairt chun solais go leor fíricí agus scéalta a ndearnadh neamhaird orthu. Tá sé mar aidhm aici spreagadh a thabhairt do lucht freastail scrúdú níos doimhne a dhéanamh ar an stair shuimiúil seo agus oidhreacht iontach na hÉireann mar ionad foghlama agus malartaithe cultúrtha a athfhionnadh.

Beathaisnéis

Is staraí agus údar é Eugene Jordan a bhfuil dúthracht ar feadh a shaoil ag iniúchadh agus ag caomhnú oidhreacht chultúrtha na hÉireann. Céimí de chuid Ollscoil na Gaillimhe é, agus d’oibrigh sé mar

Uachtarán Chumann Seandálaíochta agus Staire na Gaillimhe agus mar Chathaoirleach ar Iontaobhas Cathartha na Gaillimhe, áit ar chuir sé tionscnaimh chun cinn chun stair shaibhir an réigiúin a chosaint agus a roinnt.

Is é Eugene údar roinnt leabhar agus páipéar scolártha a scrúdaíonn stair chasta na hÉireann. Clúdaíonn a chuid oibre oidhreacht na Naomh agus na Scoláirí a ndearnadh faillí uirthi a shoiléiriú agus scrúdú criticiúil a dhéanamh ar an gcaoi ar ionramháladh scéalta stairiúla chun an pobal a chur amú agus tionchar a imirt orthu in Éirinn an lae inniu. Gach bliain, coimeádann agus treoraíonn sé turas oidhreachta speisialaithe a thugann scéalta ceilte thraidisiúin mhainistreacha agus intleachtúla na hÉireann chun beatha do lucht féachana níos leithne.

Agus meas air as a scoláireacht agus a thiomantas don stair phoiblí araon, leanann Eugene de ról suntasach a imirt chun a chinntiú go bhfanann scéal stairiúil na hÉireann bríomhar, inrochtana agus dílis dá fhréamhacha.

— Tá tuilleadh eolais faoi Corrib Beo agus a gcuid imeachtaí atá le teacht ar fáil ar a LÁITHREÁN GRÉASÁIN .